‍Een collectieve actie is een procedure waarbij een groep mensen met een gemeenschappelijk belang (de deelnemers) zich laat vertegenwoordigen door een stichting of vereniging (de belangenbehartiger) die daartoe een juridische procedure begint tegen een of meerdere partijen. Dat kan een claim tot schadevergoeding zijn, maar ook een verbod of gebod door de rechter. Een collectieve actie biedt uitkomst als je individueel niet de middelen hebt om een rechtszaak te beginnen. Of het gaat om te kleine bedragen om individueel een dure rechtszaak te beginnen. Mensen laten het er dan maar bij zitten. Maar als zij hun krachten bundelen kan alsnog recht worden gehaald. De wetgever heeft dit mogelijk gemaakt in de Wet Afwikkeling Massaschade in Collectieve Actie (WAMCA).

De WAMCA en de Claimcode stellen allerlei eisen aan de belangenbehartiger en aan de wijze waarop de collectieve actie is georganiseerd.

‍In onze collectieve actie wordt door stichting PFAS Vrij Green Claim namens de omwonenden een verbod van verdere uitstoot van PFAS geëist, en vergoeding voor verschillende soorten schade. ‍

Het gaat hier dus om stoppen en schadevergoeding voor omwonenden.

Andere procedures gaan over:

1.      Schadevergoeding voor gemeenten
Een procedure van de omliggende gemeenten tegen Chemours tot vergoeding van schade door vervuiling van hun grond met PFAS. De rechtbank heeft in een tussenvonnis geoordeeld dat de uitstoot van PFAS door Chemours in elk geval in de periode 1984 tot 1998 onrechtmatig was. De procedure is sindsdien gepauzeerd omdat partijen er in onderling overleg proberen uit te komen.

2.      Strafrechtelijke vervolging
Op initiatief van omwonenden en ondersteund door de stichting Stop PFAS Stop Chemours is door strafrechtadvocaat Bénédicte Ficq namens meer dan 3000 belanghebbenden aangifte gedaan tegen Chemours, rechtsvoorgangers (o.a. DuPont), en de feitelijk leidinggevenden van deze bedrijven. Naar aanleiding van deze aangifte is het Openbaar Ministerie een strafrechtelijk onderzoek gestart. In april 2025 deed de politie een inval bij Chemours. Het strafrechtelijk onderzoek loopt nog.‍ ‍

3.      Te weinig maatregelen van de Staat tegen PFAS
Vijf milieuorganisaties hebben een rechtszaak aangespannen tegen de Staat om meer maatregelen af te dwingen tegen de verdere verspreiding en de risico’s van PFAS. In februari 2026 heeft de rechtbank geoordeeld dat de regering en het parlement een grote mate van vrijheid hebben om afwegingen te maken over de aanpak van de PFAS-problematiek, en dat de maatregelen die de Staat al wel neemt, binnen deze beoordelingsvrijheid gezien, geschikt en voldoende zijn. De vorderingen van de milieuorganisaties zijn afgewezen.

4. ‍ Bezwaren tegen vergunningen
Ten slotte lopen er momenteel verschillende procedures van omwonenden, provincies en gemeenten over vergunningen die betrekking hebben op de lozing en uitstoot van PFAS door Chemours.

We willen een verbod van verdere uitstoot van PFAS. Daarnaast willen we een vergoeding voor zo veel mogelijk omwonenden voor het ondervonden nadeel vanwege de vervuiling. Daarbij sluiten wij aan bij wat in eerdere rechtszaken mogelijk is gebleken. Wij zetten ons in voor compensatie voor verschillende schadeposten, zoals gederfde levensvreugde door angst en onzekerheid, gederfd woongenot, bodemverontreiniging en de installatie van drinkwaterfilters.

Juridisch gezien leidt het nadeel van omwonenden door de vervuiling van hun leefmilieu met PFAS tot verschillende soorten schade. Wij gaan aansluiten bij hetgeen in eerdere rechtszaken mogelijk is gebleken (zoals de rechtszaak over de aardbevingsschade in Groningen). Wij zetten ons in elk geval in voor compensatie voor zo veel mogelijk omwonenden voor de volgende schadeposten:

1. Gederfde levensvreugde
Omwonenden lijden schade door angst en onzekerheid over de schadelijke gevolgen voor hen en hun naasten van de vervuiling van hun woonomgeving met PFAS. Dit wordt ook wel ‘angstschade’ genoemd.

2. Gederfd woongenot
Omwonenden kunnen niet onbezorgd genieten van hun woning en woonomgeving vanwege de vervuiling met PFAS maar moeten wel de volle 100% van hun woonlasten betalen.

3. Bodemverontreiniging
Omwonenden die eigenaar zijn van een tuin zijn door Chemours opgezadeld met bodemverontreiniging.

4. Waterfilter
Omwonenden hebben meer PFAS in hun bloed dan anderen, daarom is het redelijk om een waterfilter te installeren zodat er in elk geval via het drinkwater niet nog meer bijkomt.

Met deze vier schadeposten starten we de procedure. Het kan zijn dat hier in de loop van de procedure wijziging in komt. Als dat gebeurt, zullen de deelnemers vanzelfsprekend vooraf uitvoerig worden geïnformeerd.

Het voeren van een rechtszaak tegen een grote multinational als Chemours is een kostbare zaak. Het zal zich krachtig verweren en kan de rechtszaak jaren rekken. Daarom werken wij samen met een professionele procesfinancier: Winward Litigation Finance. Deze financier draagt het risico, en ontvangt in ruil voor ondersteuning een vergoeding als de procedure wordt gewonnen of als er een schikking wordt bereikt. Daarom hoef je niet te betalen om mee te doen. Alleen als het daadwerkelijk tot uitbetaling van schadevergoeding komt, wordt een deel daarvan gebruikt voor de vergoeding aan Winward.

Collectieve acties zijn langdurige en complexe procedures. Wij verwachten dat het zeker drie jaar of meer zal duren voordat de rechtbank tot een einduitspraak zal komen. Dit heeft onder andere te maken met de omvangrijke verweren die wij van Chemours verwachten. Als de rechtbank een collectieve schadevergoeding toewijst, kost het ook nog tijd om die op een correcte manier te verdelen. Die vergoeding zal aan stichting PFAS Vrij Green Claim worden uitbetaald, en zal dan, na aftrek van de kosten en de vergoeding aan de procesfinancier, op een transparante en eerlijke wijze worden verdeeld over de rechthebbenden.